Browser របស់អ្នកដឹងច្រើនពេក — ៦ ការកំណត់ដើម្បីឯកជនភាព
Browser ដឹងអ្វីខ្លះពីយើង?
រាល់ website ដែលអ្នកចូល, អ្វីដែលអ្នក search, ទីតាំងរបស់អ្នក, ម៉ាស៊ីនដែលអ្នកប្រើ — ទាំងអស់នេះឆ្លងកាត់ browser។ ហើយក្រៅពី browser ខ្លួនឯង នៅមាន cookies ពីភាគីទីបី, extension, និង website ជាច្រើនដែលព្យាយាមតាមដានទម្លាប់អ្នក ដើម្បីលក់ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ឬអាក្រក់ជាងនេះ — លួចទិន្នន័យ។
ដំណឹងល្អ៖ browser ទំនើបៗសុទ្ធតែមានការកំណត់ឯកជនភាពរួចស្រេច — គ្រាន់តែយើងភាគច្រើនមិនដែលបើកមើលវា។ ខាងក្រោមនេះជា ៦ ការកំណត់ដែលគួរពិនិត្យថ្ងៃនេះ។
៦ ការកំណត់ដែលគួរធ្វើ
- 🍪 កំណត់ cookies ភាគីទីបី Cookies ធម្មតាជួយឲ្យ website ចាំអ្នក (ដូចជា login ចាំទុក) — តែ third-party cookies ច្រើនប្រើសម្រាប់តាមដានអ្នកឆ្លង website។ ចូលទៅការកំណត់ privacy របស់ browser រួចបិទ ឬកំណត់ third-party cookies ហើយសម្អាត cookies ចាស់ៗម្តងម្កាល។
- 📷 ពិនិត្យ site permissions Website ខ្លះធ្លាប់សុំសិទ្ធិប្រើ camera, microphone, ទីតាំង (location), notification ហើយអ្នកអាចធ្លាប់ចុច Allow ដោយមិនបានគិត។ ចូលមើលបញ្ជី permissions ក្នុងការកំណត់ browser រួចដកសិទ្ធិចេញពី website ដែលមិនចាំបាច់ — website ព័ត៌មានធម្មតា មិនត្រូវការ microphone អ្នកទេ។
- 🔐 បើក HTTPS-only mode HTTPS ធ្វើឲ្យទិន្នន័យរវាងអ្នក និង website ត្រូវបានអ៊ិនគ្រីប — អ្នកនៅចន្លោះ (ដូចជា Wi-Fi សាធារណៈ) មើលមិនឃើញ។ Browser ភាគច្រើនមានជម្រើស HTTPS-only / HTTPS-first mode ដែលព្រមានពេល website ប្រើ HTTP ធម្មតា — បើកវាទុក ជាពិសេសបើអ្នកចូល Wi-Fi ក្រៅផ្ទះញឹកញាប់។
- 🚫 គ្រប់គ្រង popup និង notification Website ខ្លះសុំបញ្ជូន notification រួចប្រើវាផ្សព្វផ្សាយ ឬបញ្ជូន link បោកប្រាស់រហូត។ ក្នុងការកំណត់ browser បិទ ឬដកសិទ្ធិ notification ពី website ដែលអ្នកមិនស្គាល់ ហើយទុកឲ្យ browser block popup ដូចលំនាំដើម។ បើ notification ចម្លែកៗលេចឡើងញឹកញាប់ នោះជាសញ្ញាថាមាន website ណាមួយបានសិទ្ធិនេះហើយ។
- 🧩 សម្អាត extension Extension មានសិទ្ធិអានទំព័រដែលអ្នកបើក — extension អាក្រក់អាចលួចមើលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង រួមទាំងពាក្យសម្ងាត់។ បើកបញ្ជី extension រួចលុបចេញអ្វីដែលអ្នកមិនប្រើ ឬមិនចាំថាដំឡើងពីពេលណា។ ដំឡើងតែ extension ល្បីៗ ពី store ផ្លូវការ ហើយអានសិទ្ធិដែលវាសុំមុននឹងដំឡើង។
- 🕶️ យល់ពីដែនកំណត់ Private mode Incognito / Private mode គ្រាន់តែមិនរក្សា history និង cookies ក្នុងម៉ាស៊ីនអ្នកប៉ុណ្ណោះ — វាមិនមែនអនាមិកទេ។ Website, ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ internet និង network នៅតែឃើញសកម្មភាពអ្នកដដែល។ ប្រើវាសម្រាប់ម៉ាស៊ីនរួមគ្នា (ដូចជាកុំព្យូទ័រហាង) មិនមែនសម្រាប់លាក់ខ្លួនពី internet ទេ។
ចុះ password ក្នុង browser វិញ?
Password manager ក្នុង browser ល្អជាងការប្រើពាក្យសម្ងាត់ដដែលៗគ្រប់គណនី — វាបង្កើតពាក្យសម្ងាត់ខ្លាំង និងចាំជំនួសអ្នក។ តែវាមានចំណុចខ្សោយ៖ អ្នកណាបើកកុំព្យូទ័រ ឬ login browser អ្នកបាន ក៏អាចឃើញពាក្យសម្ងាត់ដែរ។ ដូច្នេះ ដាក់ពាក្យសម្ងាត់លើកុំព្យូទ័រ, កុំ login browser លើម៉ាស៊ីនអ្នកដទៃ ហើយបើកការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរជាន់ (2FA) លើគណនីសំខាន់ៗជានិច្ច។
"ឯកជនភាព online មិនមែនរឿង «ខ្ញុំគ្មានអីលាក់» ទេ — វាជារឿង «អ្នកណាខ្លះកំពុងមើល ហើយយកទៅធ្វើអី»។" — Noobie GMK