រុស្ស៊ីចេញដីកាចាប់ខ្លួនស្ថាបនិក Telegram — រឿងពិត និងអ្វីដែលអ្នកប្រើត្រូវដឹង

ថ្ងៃទី ២៩ កក្កដា ២០២៦ ស្ថាប័នសន្តិសុខរុស្ស៊ី FSB បានប្រកាសចោទប្រកាន់ Pavel Durov — ស្ថាបនិក និងប្រធាន Telegram — ពីបទ «ជួយសម្រួលសកម្មភាពភេរវកម្ម» ហើយដាក់ឈ្មោះគាត់ចូលក្នុងបញ្ជីស្វែងរកអន្តរជាតិ។

Telegram គឺជាកម្មវិធីដែលមនុស្សកម្ពុជាប្រើប្រាស់រាល់ថ្ងៃ — ទាក់ទងគ្រួសារ, ធ្វើជំនួញ, ចូល channel ព័ត៌មាន។ ដូច្នេះពេលមានព័ត៌មានបែបនេះចេញមក វាមិនមែនគ្រាន់តែជាព័ត៌មានបរទេសទេ។ ប៉ុន្តែមុនអ្នកចែករំលែកអ្វីមួយទៅ Facebook សូមអានចំណុចខាងក្រោមនេះជាមុន។

▶ ចុចដើម្បីមើលវីដេអូនៅលើ YouTube — «រុស្ស៊ីចេញដីកាតាមចាប់ខ្លួនម្ចាស់ Telegram!»

១. ពាក្យ ៤ ម៉ាត់ដែលត្រូវយល់ជាមុន

រឿងទាំងមូលនេះកើតឡើងលើពាក្យបួននេះ។ យល់វាមុន នោះអ្នកនឹងអានព័ត៌មានណាមួយក៏យល់៖

២. តើ FSB ចោទប្រកាន់អ្វីខ្លះ?

តាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ FSB ការចោទប្រកាន់មិនមែនថា Durov ជាភេរវករទេ។ គេចោទថាគាត់ «មិនបានលុប» មាតិកាដែលរុស្ស៊ីទាមទារ។ សេចក្តីប្រកាសសរសេរថា Telegram បាន៖

«មិនបានលុប channels, chats និង bots ជាច្រើននៅលើ platform ដែលកំពុងត្រូវប្រើប្រាស់យ៉ាងសកម្មដោយស្ថាប័នសម្ងាត់អ៊ុយក្រែន និងដោយអង្គការភេរវករ និងអង្គការជ្រុលនិយម ដើម្បីរៀបចំ និងសម្របសម្រួលអំពើបំផ្លិចបំផ្លាញ និងភេរវកម្ម, ការសម្លាប់មនុស្សជាដុំ, និងប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិត នៅក្នុងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។» — សេចក្តីប្រកាស FSB, ២៩ កក្កដា ២០២៦

FSB បន្ថែមថាសកម្មភាពទាំងនោះបានធ្វើឲ្យមានមនុស្សស្លាប់ជាច្រើន រួមទាំងស្ត្រី និងកុមារ ព្រមទាំងបង្កការខូចខាតសម្ភារៈរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ករណីដែលគេលើកយកមកជាឧទាហរណ៍ធំបំផុតគឺ៖

• 1
  Bot ស្គាល់មិត្ត — មាន channel/bot ដ៏ពេញនិយមមួយឈ្មោះ «Leonardo Daivinchik» (ហៅខ្លីថា Daivinchik/Leo) ដែលមានអ្នកតាមរាប់លាននាក់ ភាគច្រើនជាយុវវ័យ ប្រើសម្រាប់ស្គាល់មិត្តភក្តិ។
• 2
  ការទាក់ទាញ — FSB អះអាងថាស្ថាប័នសម្ងាត់អ៊ុយក្រែនប្រើផ្លូវនេះទាក់ទាញយុវជនរុស្ស៊ីដោយការបោកបញ្ឆោត។
• 3
  ការចាត់តាំង — គេចោទថាយុវជនទាំងនោះត្រូវគេចាត់តាំងឲ្យទៅដុតបំផ្លាញប្រព័ន្ធ (ដឹកជញ្ជូន, ថាមពល, ទូរគមនាគមន៍, ធនាគារ) និងធ្វើការវាយប្រហារ។
• 4
  ការចាប់ខ្លួន — FSB និយាយថាបានចាប់ខ្លួនមនុស្ស ៤៦ នាក់ អាយុពី ១២ ដល់ ២២ ឆ្នាំ ចាប់ពីខែកក្កដា ២០២៥ មក។
• 5
  រឿងបោកលុយ — មានករណីបោកប្រាស់ទាក់ទងរូបិយវត្ថុឌីជីថល ដោយប្រើlink phishing ផងដែរ។
• 6
  ការទាមទារកូនសោ — ជាចំណុចធំបំផុត៖ FSB និយាយថា Telegram បដិសេធមិនប្រគល់កូនសោអ៊ិនគ្រីប ដែលនឹងអនុញ្ញាតឲ្យរុស្ស៊ីអានសារបាន។

៣. ភស្តុតាងពីប្រភពដើម

ខ្ញុំមិនចង់ឲ្យអ្នកជឿខ្ញុំទេ។ ខាងក្រោមនេះជាការរាយការណ៍ពិតពីប្រភពឯករាជ្យ — សូមចុចចូលអានដោយខ្លួនឯង៖

៤. លំដាប់ហេតុការណ៍ — ២ ឆ្នាំពេញ

រឿងនេះមិនមែនផ្ទុះឡើងមួយថ្ងៃទេ។ វាជាការបង្កើនសម្ពាធជាដំណាក់កាល៖

• ២៤ សីហា ២០២៤Durov ត្រូវចាប់ខ្លួននៅប្រទេសបារាំង នៅអាកាសយានដ្ឋាន Le Bourget។ បារាំងចោទគាត់ពីបទចូលរួមក្នុងបទល្មើសរបស់អង្គការឧក្រិដ្ឋកម្ម ដោយសារ Telegram មិនបានទប់ស្កាត់សកម្មភាពខុសច្បាប់។ គាត់បដិសេធការចោទប្រកាន់ទាំងអស់។
• សីហា ២០២៥Roskomnadzor ចាប់ផ្តើមបិទការហៅជាសំឡេងក្នុង Telegram និង WhatsApp ដោយអះអាងថាដើម្បីទប់ស្កាត់ការបោកប្រាស់តាមទូរស័ព្ទ។
• ខែតុលា–វិច្ឆិកា ២០២៥ការកម្រិតរាលដាល៖ បិទទាំងស្រុងនៅតំបន់ខាងត្បូងរុស្ស៊ី ហើយបន្ថយល្បឿន WhatsApp ទូទាំងប្រទេស។
• ១៣ វិច្ឆិកា ២០២៥បារាំងដោះលែងការកម្រិតការធ្វើដំណើរទាំងអស់លើ Durov។ គាត់អាចធ្វើដំណើរបានសេរីវិញ។
• ១២ កុម្ភៈ ២០២៦រុស្ស៊ីបិទ WhatsApp ទាំងស្រុង ហើយអ្នកនាំពាក្យក្រឹមឡាំង Dmitry Peskov ស្នើឲ្យប្រជាជនប្តូរទៅប្រើ MAX — messenger របស់រដ្ឋ។
• កុម្ភៈ ២០២៦FSB បើកការស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌលើ Durov។ ប្រធាន FSB លោក Alexander Bortnikov ចោទថា Durov «ដេញតាមផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន»។
• មេសា ២០២៦Telegram ត្រូវបិទស្ទើរទាំងស្រុងនៅរុស្ស៊ី — ប្រើមិនបានបើគ្មាន VPN។
• ៩ កក្កដា ២០២៦Durov ត្រូវអាជ្ញាធរបារាំងសួរចម្លើយជាលើកទី ៤ អស់រយៈពេលជាង ៦ ម៉ោង។ មេធាវីរបស់គាត់និយាយថា ជិត ២ ឆ្នាំក្រោយការចោទប្រកាន់ «នៅតែគ្មានភស្តុតាង»។
• ២៩ កក្កដា ២០២៦FSB ប្រកាសដីកាចាប់ខ្លួន និងបញ្ជីស្វែងរកអន្តរជាតិ។ Telegram ឆ្លើយតបភ្លាមៗ។

៥. ការឆ្លើយតបរបស់ Telegram

Telegram មិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការវែងឆ្ងាយទេ។ គណនី X ផ្លូវការរបស់ Telegram គ្រាន់តែដាក់រូបភាព Durov លើកម្រាមដៃកណ្តាល — គ្មានអក្សរសោះ មិនមានពាក្យពន្យល់អ្វីទាំងអស់។ នេះជាការឆ្លើយតបផ្លូវការតែមួយគត់របស់ក្រុមហ៊ុនចំពោះការចោទប្រកាន់។

ប៉ុន្តែចំពោះការអះអាងបញ្ហាអ៊ិនគ្រីប ក្រុមហ៊ុនបានឆ្លើយតបយ៉ាងម៉ត់ចត់ជាងនេះកាលពីខែកុម្ភៈ។ Telegram និយាយថា៖

«គ្មានការបំបែកការអ៊ិនគ្រីបរបស់ Telegram ត្រូវបានរកឃើញឡើយ។ ការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីថាការអ៊ិនគ្រីបរបស់យើងត្រូវបំបែកបាន គឺជាការប្រឌិតដោយចេតនា ដើម្បីបង្កើតលេសហាមឃាត់ Telegram និងបង្ខំប្រជាពលរដ្ឋឲ្យទៅប្រើ platform របស់រដ្ឋ ដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់ការឈ្លបយកការណ៍ជាដុំ និងការត្រួតពិនិត្យមាតិកា។» — សេចក្តីថ្លែងការណ៍ Telegram

និយាយម្យ៉ាងទៀត Telegram អះអាងថាការចោទប្រកាន់ទាំងអស់នេះជាលេស ដើម្បីរុញប្រជាជនរុស្ស៊ីទៅប្រើ MAX។

៦. MAX — messenger របស់រដ្ឋដែលគ្មាន E2EE

នេះជាចំណុចដែលអ្នកសិក្សាសន្តិសុខគួរយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ MAX គឺជា messenger របស់រដ្ឋរុស្ស៊ី ដែលត្រូវដំឡើងជាមុនលើទូរស័ព្ទថ្មីទាំងអស់ ហើយបង្កើតឡើងជា «super-app» មួយ (សារ, ការហៅ, ការទូទាត់លុយ) ស្រដៀង WeChat នៅចិន។

៧. ចំណុចដែលនៅមិនច្បាស់ — ៣ សំណួរ

ខ្ញុំមិនប្រាប់អ្នកថាខាងណាត្រូវទេ។ តែក្នុងនាមមនុស្សដែលពិនិត្យប្រភពជាទម្លាប់ មានចំណុច ៣ ដែលនៅមិនត្រូវគ្នា ហើយអ្នកគួរដឹង៖

1. 🔢 លេខមិនត្រូវគ្នារវាងស្ថាប័នរុស្ស៊ីខ្លួនឯង ស្ថាប័នរុស្ស៊ីពីរផ្សេងគ្នារាយការណ៍លេខមិនដូចគ្នា សម្រាប់ករណីតែមួយ៖ FSB និយាយថា ៤៦ នាក់ តែ គណៈកម្មាធិការស៊ើបអង្កេត (Investigative Committee) និយាយថាក្មេងជំទង់ ១៩ នាក់។ ពេលរដ្ឋមួយផ្តល់លេខពីរផ្សេងគ្នាសម្រាប់រឿងតែមួយ នោះជាសញ្ញាឲ្យយើងអានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។
2. ⚖️ ហេតុអ្វី platform ផ្សេងមិនត្រូវចោទ? សហគមន៍ស្រដៀង Daivinchik ក៏មាននៅលើ VK និង MAX ដែរ — ជា platform របស់រុស្ស៊ីខ្លួនឯង។ តែគ្មានការចោទប្រកាន់ណាមួយធ្វើឡើងលើ platform ទាំងនោះទេ។ នេះជាសំណួរដែលអ្នកសង្កេតការណ៍លើកឡើងជាញឹកញាប់៖ ការអនុវត្តច្បាប់ស្មើគ្នាឬអត់?
3. 🖼️ រូបភាពភស្តុតាងដែលមើលទៅចម្លែក អ្នកវិភាគខ្លះកត់សម្គាល់ថា screenshot មួយចំនួនដែល FSB បញ្ចេញ មើលទៅដូចរូបរាង VK (បណ្តាញសង្គមរុស្ស៊ី) ជាងរូបរាង Telegram បច្ចុប្បន្ន។ នេះមិនបានបញ្ជាក់ថាភស្តុតាងក្លែងក្លាយទេ តែវាជាចំណុចដែលមិនទាន់មានការពន្យល់។

៨. 🇰🇭 ចំណុចសំខាន់បំផុតសម្រាប់អ្នកប្រើ Telegram នៅកម្ពុជា

នេះជាចំណុចដែលខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នកចាំពីអត្ថបទនេះ បើអ្នកចាំបានតែមួយ។ រឿងទាំងមូលនេះជជែកគ្នាអំពីកូនសោអ៊ិនគ្រីប — ដូច្នេះសូមឲ្យច្បាស់អំពី Telegram៖

Telegram និយាយថាខ្លួនមិនដែលប្រគល់ទិន្នន័យឲ្យអាជ្ញាធររុស្ស៊ី ហើយថាកូនសោត្រូវបែងចែកទុកនៅដែនអំណាចច្បាប់ច្រើនប្រទេស ដូច្នេះត្រូវមានដីកាតុលាការពីច្រើនប្រទេសព្រមគ្នាទើបអាចចូលបាន។ នោះជាការការពារពិតប្រាកដមួយ — ប៉ុន្តែវាជាការការពារផ្នែកច្បាប់ និងគោលនយោបាយ មិនមែនផ្នែកគណិតវិទ្យាដូច E2EE ទេ។

ដូច្នេះ៖ Telegram ល្អសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងធម្មតា — ហើយខ្ញុំក៏ប្រើវាដែរ។ ប៉ុន្តែបើអ្នកនិយាយពីលុយ, កិច្ចសន្យា, ឯកសារអត្តសញ្ញាណ, ឬអាថ៌កំបាំងអាជីវកម្ម សូមកុំគិតថា Group Telegram ជាកន្លែងសម្ងាត់។ វាមិនមែនទេ។

៩. មេរៀន Daivinchik — ការទាក់ទាញតាម Bot

ទុកនយោបាយចោលមួយឡែក។ សូមមើលតែបច្ចេកទេសដែលគេចោទថាត្រូវប្រើ ព្រោះវាកើតឡើងនៅកម្ពុជាដែរ៖

• 1
  រកមនុស្សក្នុងកន្លែងដែលគេទុកចិត្ត — bot ស្គាល់មិត្ត, ក្រុមរកការងារ, ក្រុមលេងហ្គេម។
• 2
  ចាប់ផ្តើមដោយរឿងធម្មតា — និយាយលេង, ផ្តល់ការងារស្រួល, សន្យាលុយងាយ។
• 3
  សុំរឿងតូចមួយជាមុន — ថតរូបទីតាំង, បញ្ជូនប្រាក់តិចតួច, បើក link។
• 4
  ពេលមានរឿងតូចហើយ គេប្រើវាជាចំណោទ ដើម្បីសុំរឿងធំជាង។

១០. ✅ វិធីការពារខ្លួន — ៦ ចំណុច

1. 🔐 បើក 2FA (Two-Step Verification) នៅ Telegram ចូល Settings → Privacy and Security → Two-Step Verification ហើយដាក់ password។ បើគ្មានវា អ្នកណាដែលទទួលបានលេខកូដ SMSរបស់អ្នក អាចយក account របស់អ្នកទៅបាន។ នេះជាចំណុចលេខ ១ ដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនបានធ្វើ។
2. 🕵️ ប្រើ Secret Chat សម្រាប់រឿងសម្ងាត់ពិត បើអ្នកត្រូវផ្ញើអ្វីមួយដែលមិនអាចលេចបាន សូមបើក Secret Chat (ចុចរូបគេ → Start Secret Chat)។ ចាំថា៖ វាមានតែទូរស័ព្ទទាំងសងខាង ហើយធ្វើមិនបានក្នុង Group។ ការជ្រើសរើសមួយទៀត៖ ប្រើ Signal ដែលមាន E2EE ជា default គ្រប់ការជជែក។
3. 📱 ពិនិត្យ Active Sessions ថ្ងៃនេះ Settings → Devices — មើលថាមានឧបករណ៍ណាចូល account របស់អ្នក។ បើឃើញអ្វីមួយដែលអ្នកមិនស្គាល់ សូម Terminate ភ្លាមៗ ហើយប្តូរ password 2FA។
4. 🤖 កុំទុកចិត្ត Bot ដែលសុំព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន Bot ត្រឹមត្រូវមិនសុំ password, លេខកូដ OTP, រូបអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ, ឬលេខធនាគាររបស់អ្នកទេ។ បើ bot មួយសុំរឿងទាំងនោះ — ចេញភ្លាម ហើយ report វា។
5. 🌐 កុំពឹងលើកម្មវិធីតែមួយ មេរៀនធំបំផុតពី WhatsApp និង Telegram នៅរុស្ស៊ី៖ កម្មវិធីមួយអាចត្រូវបិទ។ សូមមានផ្លូវទំនាក់ទំនងទី ២ ជាមួយមនុស្សសំខាន់របស់អ្នក (លេខទូរស័ព្ទ, email, កម្មវិធីផ្សេង) — ហើយរក្សាទុកលេខទំនាក់ទំនងសំខាន់ៗនៅក្រៅកម្មវិធី។
6. 📰 ពិនិត្យប្រភពមុនចែករំលែក ព័ត៌មាននេះនឹងក្លាយជា post Facebook រាប់មិនអស់ ហើយភាគច្រើននឹងសរសេរខុសថា «ចាប់ខ្លួន»។ សូមពិនិត្យ៖ កាលបរិច្ឆេទ, ប្រភពដើម, និងថាតើវាជាការចោទប្រកាន់ ឬការកាត់ទោស។ ការចែករំលែកអ្វីមួយដែលខុស វាធ្វើឲ្យអ្នកខាតទំនុកចិត្ត — ហើយទំនុកចិត្តជារបស់ដែលរកបានយឺត តែបាត់បង់លឿន។

១១. ការស៊ើបអង្កេតនៅបារាំង — កុំច្រឡំរឿងពីរ

មនុស្សច្រើននឹងច្រឡំរឿងពីរនេះ ដូច្នេះសូមឲ្យច្បាស់៖

ចំណុចសំខាន់៖ គ្មានតុលាការណាមួយបានកាត់ទោស Durov នៅឡើយទេ — ទាំងបារាំង ទាំងរុស្ស៊ី។ គាត់បដិសេធការចោទប្រកាន់ទាំងអស់។ ក្រោមគោលការណ៍ច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន មនុស្សម្នាក់គ្មានទោសទាល់តែតុលាការសម្រេច។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

សរុបមក រឿងនេះជារឿងពិត៖ រុស្ស៊ីបានចោទប្រកាន់ Pavel Durov ក្រោមមាត្រា ២០៥.១ ហើយដាក់ឈ្មោះគាត់ក្នុងបញ្ជីស្វែងរកអន្តរជាតិ ដោយចោទថា Telegram មិនបានលុបមាតិកាដែលរុស្ស៊ីទាមទារ។ Telegram ឆ្លើយតបថានេះជាលេស ដើម្បីរុញប្រជាជនទៅ messenger របស់រដ្ឋដែលគ្មាន E2EE។

ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំមិនបាននិយាយ គឺថា៖ គាត់ត្រូវចាប់ខ្លួន (មិនមែន), Telegram នឹងបិទនៅកម្ពុជា (គ្មានសញ្ញាណាមួយ), ឬ account របស់អ្នកនឹងបាត់ (ទេ)។ ការប្រើ Telegram មិនមែនជាបទល្មើស — សូម្បីនៅរុស្ស៊ីក៏ដោយ។

នេះជាមូលហេតុពិតដែលខ្ញុំសរសេរអត្ថបទនេះ — មិនមែនដើម្បីបំភ័យអ្នកទេ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នក ពេលលឺព័ត៌មានបែបនេះ អាចដឹងថាផ្នែកណាជារឿងពិត, ផ្នែកណានៅមិនទាន់ច្បាស់, ហើយអ្វីដែលអ្នកគួរធ្វើនៅព្រឹកថ្ងៃស្អែក។

«សំណួរសំខាន់មិនមែន “អ្នកណាជាមនុស្សល្អ” ទេ។ សំណួរសំខាន់គឺ “អ្នកណាកាន់កូនសោ”។» — Noobie GMK

ប្រភព (សូមចុចអានដោយខ្លួនឯង)៖
· The Hacker News — មាត្រា ២០៥.១ និងការចោទប្រកាន់
· The Moscow Times — ដីកាចាប់ខ្លួន
· Meduza — លេខមិនត្រូវគ្នារវាងស្ថាប័នពីរ និងករណី Daivinchik
· Al Jazeera — ការរាយការណ៍ · Euronews · CBS News
· Cybersecurity News — ការវិភាគបច្ចេកទេស
· NBC News — ការបិទ WhatsApp និង MAX
· Telegram FAQ — ការពន្យល់ផ្លូវការអំពី Cloud Chats និង Secret Chats
· សេចក្តីសង្ខេបករណីបារាំង (Wikipedia)